Phong Nha-Kẻ Bàng là tên gọi một vùng đất nằm trong khu vực núi đá vôi rộng khoảng 200.000 ha, cách thành phố Đồng Hới chừng 50 km về phía tây bắc, thuộc các huyện Quảng Ninh, Bố Trạch, Tuyên Hóa và Minh Hóa của tỉnh Quảng Bình. Nếu tính cả diện tích vùng núi đá vôi liền mạch sang nước CHDC Nhân dân Lào thì tổng diện tích vùng này khoảng 400.000ha.

"Phong Nha đệ nhất động"

Về nguồn gốc tên gọi của vườn quốc gia này thì được ghép từ hai thành phần: tên động Phong Nha và tên khu vực rừng núi đá vôi Kẻ Bàng. Xung quanh ý nghĩa của tên gọi này thì có đến ba ý kiến giải thích khác nhau. Thứ nhất, Phong Nha dịch theo tiếng Hán nghĩa là gió răng, tức gió thổi từ trong động và nhũ đá thì tua tủa như hàm răng. Thứ hai, theo Lê Quý Đôn, Phong Nha chính là tên của một làng ở miền núi khu vực này trước kia. Song, có ý kiến lại cho rằng theo tiếng Hán thì "Phong" còn có nghĩa là đỉnh núi và "Nha" là quan lại. Vì thế, tên gọi Phong Nha là xuất phát từ hình ảnh những ngọn núi xếp thành từng hàng đều đặn giống như cảnh các quan đứng chầu trong sân chầu ở triều đình xưa.

Nơi đây có những núi đá điển hình tạo lập từ 400 triệu năm trước, gắn liền với các chu kỳ kiến tạo và phát triển chính của lịch sử trái đất. Hệ thống hang động với tổng chiều dài gần 100km (phần đã được phát hiện), với hàng chục hang động lớn, nhỏ. Trong đó có những hang động đẹp nổi tiếng như động Phong Nha, động Tiên Sơn.

Bên cạnh đó, Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng với hơn 90% diện tíchlà rừng nguyên sinh, nên có mức độ đa dạng sinh học cao nhất trong số rừng ở Việt Nam. Chính vì thế, Vườn quốc gia này đã được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới năm 2003 với những đặc tính nổi bật về địa chất, địa mạo có giá trị toàn cầu.

Thanh Nguyên (Tổng hợp)