Thời kỳ đấu tranh chống phong kiến Trung Hoa thống trị lần thứ hai (43 - 543) được chia thành các giai đoạn đấu tranh sau:. Nhà Đông Hán mất, nước Trung Hoa phân làm ba nước Bắc Ngụy, Tây Thục và Đông Ngô. Việt Nam thời bấy giờ thuộc Đông Ngô.
Đông Ngô cai trị đất nước bằng một chính sách vô cùng tàn bạo. Vì thế, năm 248, bà Triệ Thị Trinh cùng anh là Triệu Quốc Đạt phất cờ khởi nghĩa, tấn công quân Ngô phá tan các thành ấp của giặc.
Chỉ trong vòng sáu tháng, nghĩa quân đã chiếm hầu hết đất Giao Châu. Vua Ngô phái Lục Dận đàn áp cuộc khởi nghĩa. Bà Triệu vẫn kiên cường chiến đấu và đã hy sinh trên núi Tùng (Hậu Lộc, Thanh Hóa).
Năm 263, Lã Hưng - một tướng của Đông Ngô nổi dậy diệt thái thú Giao Châu. Từ năm 280 Tây Tấn diệt hẳn Đông Ngô, đất Giao Châu lại thuộc về Tây Tấn. Nhà Tấn diệt Ngụy, Thục, Ngô rồi phong cho anh em thân thích ra trị các phương, nhưng các thân Vương cứ đánh giết lẫn nhau làm cho nhà Tấn ngày càng suy yếu.
Năm 420, Lưu Du cướp ngôi nhà Đông Tấn lập ra nhà Tống ở phía nam. Trung Quốc lúc đó phân chia ra thành Nam, Bắc triều. Nhân dân trong nước bị sự đô hộ vô cùng tàn bạo của nhà Lương (Nam triều), do thứ sử Tiêu Tự cai trị. Đến năm 542, Lý Bôn lãnh đạo nhân dân khởi nghĩa , đánh đuổi Tiêu Tư, chiếm thành Long Biên lập nên nhà nước độc lập đầu tiên - nhà nước Vạn Xuân.
Tổng hợp (Theo LichsuVN)