Trải qua quá trình hình thành và phát triển, tỉnh Cao Bằng đã có một bề dày truyền thống lịch sử và văn hoá rất đáng tự hào. Lịch sử truyền thống của Cao Bằng gắn liền lịch sử truyền thống dân tộc Việt Nam từ những ngày đầu dựng nước và giữ nước. Cuộc chiến đấu đầu tiên của nhân dân Âu Lạc bảo vệ Tổ Quốc, trong đó có nhân dân Cao Bằng chống quân xâm lược nhà Tần do Thục Phán đứng đầu đã đấu tranh giành thắng lợi.

Năm 180 TCN sau trận đánh lớn tại Cao Bằng, chống lại cuộc xâm lược của Triệu Đà, đất nước lại rơi vào ách thống trị của các thế lực phong kiến phía Bắc. Trải qua những thăng trầm của một thời kỳ dài nô lệ, phong kiến nhân dân các dân tộc Cao Bằng, cùng với nhân dân các dân tộc khác dưới các triều đại khác nhau đã làm nên lịch sử truyền thống vĩ đại dựng nước và giữ nước của cha ông ta, Cao Bằng đã phát huy vai trò là phên dậu phía bắc của Tổ quốc.

Là một tỉnh có nhiều dân tộc sinh sống, Cao Bằng có nền văn hoá truyền thống rất phong phú. Người Tày chiếm số lượng khá đông trong tỉnh, sống ở hầu hết các huyện. Họ có truyền thống văn hoá lâu đời, có chữ viết riêng và điều kiện kinh tế khá hơn các dân tộc khác. Nét văn hoá của người Tày được thể hiện trong các hội làng, ca hát đối đáp, hát ví, hát then. Về nhạc cụ đàn tính là loại đàn đặc trưng của người Tày. Dân tộc Nùng sống đan xen với dân tộc Tày nên về mặt văn hoá họ cũng mang nhiều ảnh hưởng. Dân tộc Mông sống ở vùng núi cao, hẻo lánh, họ thường sử dụng kèn môi để gọi bạn tình và ca ngợi vẻ đẹp quê hương.