Pú Đao là một xã người H'mông nhỏ bé gồm bốn bản Hồng Ngài, Nậm Đoong, Nậm Đắc và Hồng Tý thuộc huyện Sìn Hồ, cách thị xã Mường Lay khoảng 13Km. Tên Pú Đao theo tiếng H'mông có nghĩa là "điểm cao nhất" vì xã nằm chót vót trên núi cao, năm 2006 địa danh này được Gecko Travel (geckotravel.com) - một hãng du lịch của nước Anh chuyên đưa khách đến Đông Nam Á bầu chọn là một trong năm điểm đến hấp dẫn nhất ở Đông Nam Á. Còn trang web du lịch quốc tế gonomad.com, Siobhan McGeady cũng ca ngợi Pu Dau (Pú Đao) là một điểm đến đẹp bất ngờ và thân thiện.

	Cầu Lai Hà trên đường vào Pú Đao (Photo: Trần Thanh Bình)

Thực vậy đến với nơi này sẽ du khách sẽ có những khám phá thực thú vị về con người và bản làng nơi đây. Khung cảnh hết sức ngoạn mục với bản làng nằm trên đỉnh núi, đường vào bản quanh co, những khúc cua nghẹt thở, một bên là vách núi cao vút, một bên là vực sâu hun hút chỉ có xe máy mới vào được nhưng cảnh thì đẹp tuyệt vời, bạn có thể làm một chuyến trekking nhớ mãi không bao giờ quên. Thời gian tốt nhất để thực hiện chuyến đi là từ dịp lễ 2/9 đến hết mùa xuân năm sau mà đặt biệt nhất là dịp Tết Nguyên Đán, lúc này tiết trời khô ráo, đường vào bản dễ đi hơn.

	Bếp lửa người H'mông trên bản Nậm Đoong (photo: Trần Thanh Bình)

Vào đến với Pú Đao du khách đừng quên ngủ lại bản Nậm Đoong vì bản nằm ở vị trí đẹp nhất, đường vào bản không chỉ hữu tình với cảnh quan hoang sơ của rừng núi mà dọc đường du khách có thể nhìn bao quát cả thung lũng phía dưới, đẹp nhất là thung lũng nơi giao nhau giữa sông Đà và sông Nậm Na. Buổi sáng đón ánh bình minh nơi đây thì không gì thú vị bằng.

	Một phần dinh thự Đèo Văn Long ngày nay được làm trường học (Photo:Got_but_chi)

Trên đường vào Pú Đao, qua cầu Lai Hà rẽ theo Mường Tè khoảng 5 Km du khách sẽ bắt gặp dinh thự vua Thái Đèo Văn Long - một di tích khá nổi tiếng của xứ Mường. Nguyên xưa là một dinh thự lớn lộng lẫy, chủ nhân là một ông vua bù nhìn trong cuộc chiến với Pháp. Dòng họ Đèo là một trong ba họ thuộc hàng quý tộc (Đèo, Bạc, Cầm) ở vùng đất Lai Châu xưa. Hiện dinh thự là phế tích lịch sử và là nơi thăm quan tìm hiểu những nét kiến trúc đặc trưng, mang bản sắc văn hoá Thái. Cách đó vài kilomet nữa là bia Lê Lợi được khắc trên vách núi Pú Huổi Chỏ tả ngạn sông Đà, thuộc địa phận Sìn Hồ. Bia được khắc sau khi Lê Lợi dẹp loạn tù trưởng Man là Đèo Cát Hãn làm phản ở Mường Lễ vào tháng chạp năm Tân Hợi 1431.Tấm bia này đã được xếp hạng Di tích lịch sử Quốc gia, được coi là tấm bia cổ chữ Nôm duy nhất ở Lai Châu. Ngoài giá trị nói trên, văn bia Lê Lợi còn mang ý nghĩa khẳng định chủ quyền cương vực Việt Nam.

	Bia đá cổ do Lê Lợi khắc bằng chữ Nôm

Vi Nguyễn