Tôn giáo có hệ thống giáo lý, kinh Ä‘iển... được truyá»�n thụ qua giảng dạy và há»�c tập ở các tu viện, thánh Ä‘Æ°á»�ng, há»�c viện... Còn tín ngưỡng là má»™t hệ thống các niá»�m tin mà con ngÆ°á»�i tin vào để giải thích thế giá»›i và để mang lại sá»± bình an cho cá nhân và cá»™ng đồng.Tín ngưỡng là má»™t hệ thống các niá»�m tin mà con ngÆ°á»�i tin vào để giải thích thế giá»›i và để mang lại sá»± bình an cho cá nhân và cá»™ng đồng. Tín ngưỡng Ä‘ôi khi được hiểu là tôn giáo. Ä�iểm khác biệt giữa tín ngưỡng và tôn giáo ở chá»—, tín ngưỡng mang tính dân tá»™c nhiá»�u hÆ¡n tôn giáo, tín ngưỡng có tổ chức không chặt chẽ nhÆ° tôn giáo. Khi nói đến tín ngưỡng ngÆ°á»�i ta thÆ°á»�ng nói đến tín ngưỡng của má»™t dân tá»™c hay má»™t số dân tá»™c có má»™t số đặc Ä‘iểm chung còn tôn giáo thì không mang tính dân tá»™c. Tín ngưỡng không có má»™t hệ thống Ä‘iá»�u hành và tổ chức nhÆ° tôn giáo, nếu có thì hệ thống Ä‘ó cÅ©ng lẻ tẻ và rá»�i rạc. Tín ngưỡng nếu phát triển đến má»™t mức Ä‘á»™ nào Ä‘ó thì có thể thành tôn giáo.

CÆ¡ sở của má»�i tôn giáo, tín ngưỡng là niá»�m tin của con ngÆ°á»�i vào những cái "siêu nhiên" (hay nói gá»�n lại là "cái thiêng") - cái đối lập vá»›i cái "trần tục", cái hiện hữu. Niá»�m tin vào "cái thiêng" thuá»™c vá»� bản chất con ngÆ°á»�i, nó ra Ä‘á»�i và tồn tại, phát triển cùng vá»›i con ngÆ°á»�i và loài ngÆ°á»�i, nó là nhân tố cÆ¡ bản tạo nên Ä‘á»�i sống tâm linh của con ngÆ°á»�i, cÅ©ng giống nhÆ° Ä‘á»�i sống vật chất, Ä‘á»�i sống xã há»™i tinh thần, tÆ° tưởng, Ä‘á»�i sống tình cảm...

Tín ngưỡng dân gian thá»� Mẫu

Hiện tại, có nhiá»�u ý kiến khác nhau khi sá»­ dụng khái niệm "tôn giáo" và "tín ngưỡng". Theo quan Ä‘iểm truyá»�n thống, ngÆ°á»�i ta có ý thức phân biệt tôn giáo và tín ngưỡng, thÆ°á»�ng coi tín ngưỡng ở trình Ä‘á»™ phát triển thấp hÆ¡n so vá»›i tôn giáo. Loại quan Ä‘iểm thứ hai là đồng nhất giữa tôn giáo và tín ngưỡng và Ä‘á»�u gá»�i chung là tôn giáo, tuy có phân biệt tôn giáo dân tá»™c, tôn giáo nguyên thủy, tôn giáo địa phÆ°Æ¡ng, tôn giáo thế giá»›i.

Sá»± khác nhau giữa tôn giáo và tín ngưỡng thể hiện ở má»™t số Ä‘iểm nhÆ°: Tôn giáo có hệ thống giáo lý, kinh Ä‘iển... được truyá»�n thụ qua giảng dạy và há»�c tập ở các tu viện, thánh Ä‘Æ°á»�ng, há»�c viện... có hệ thống thần Ä‘iện, có tổ chức giáo há»™i, há»™i Ä‘oàn chặt chẽ, có nÆ¡i thá»� cúng riêng nhÆ° nhà thá»�, chùa, thánh Ä‘Æ°á»�ng..., nghi lá»… thá»� cúng chặt chẽ, có sá»± tách biệt giữa thế giá»›i thần linh và con ngÆ°á»�i. Còn tín ngưỡng thì chÆ°a có hệ thống giáo lý mà chỉ có các huyá»�n thoại, thần tích, truyá»�n thuyết. Tín ngưỡng mang tính chất dân gian, gắn vá»›i sinh hoạt văn hóa dân gian. Trong tín ngưỡng có sá»± hòa nhập giữa thế giá»›i thần linh và con ngÆ°á»�i, nÆ¡i thá»� cúng và nghi lá»… còn phân tán, chÆ°a thành quy Æ°á»›c chặt chẽ.

Theo Bách khoa toàn thÆ° mở Wikipedia

Theo thống kê trên đất nÆ°á»›c Việt Nam có hÆ¡n hai ngàn làng nghá»� thuá»™c nhiá»�u nhóm nghá»� khác nhau, từ sÆ¡n mài, gốm sứ, gá»—, tranh thêu, Ä‘á, mây tre Ä‘an cho đến những thá»±c phẩm nhÆ° cốm, giò chả, rau trái... Má»—i má»™t làng nghá»� thÆ°á»�ng có má»™t nghá»� đặc thù riêng mang lại nguồn thu nhập cho dân làng và ẩn sâu trong Ä‘ó là văn hóa của má»™t thôn, làng hay cả vùng Ä‘ó.

Bắt nguồn từ sá»± phát triển của ná»�n văn minh nông nghiệp, các làng nghá»� truyá»�n thống Việt Nam dần hình thành và phát triển, chứa trong nó không ít những Ä‘iá»�u lý thú gắn bó cùng sá»± phát triển của làng. Có những làng nghá»� không ai biết nó bắt đầu từ bao giá»�, xuất hiện từ thế ká»· nào nhÆ°ng thay vào Ä‘ó nghá»� của làng vẫn vững bá»�n vá»›i thá»�i gian, hình thành nên những thÆ°Æ¡ng hiệu riêng không chỉ được ngÆ°á»�i trong nÆ°á»›c biết đến mà còn vÆ°Æ¡n xa ra khá»�i biên giá»›i nÆ°á»›c Việt. Những dấu ấn riêng ấy mà khi nhắc đến ngÆ°á»�i dân làng của làng không khá»�i tá»± hào vá»� sản phẩm làng mình.

Nhắc đến lụa không ai quên lụa Vạn Phúc nổi danh đất Hà Tây; lụa Tân Châu, lãnh Mỹ A nổi tiếng An Giang; gốm Bát Tràng, cốm Vòng rạng danh thủ Ä‘ô Hà Ná»™i; gốm Phù Lãng, tranh Ä�ông Hồ (Bắc Ninh); làng Ä‘á mỹ nghệ Non NÆ°á»›c (Ä�à Nẵng), làng má»™c Kim Bồng (Quảng Nam), chiếu Cà Mau, chiếc nón bài thÆ¡ xứ Huế, tÆ°Æ¡ng Bần Yên Nhân, nón lá làng Chuông, làng giò chả Ước Lá»…, làng rau Trà Quế, làng hoa kiá»�ng Cái MÆ¡n (Bến Tre), làng hoa kiểng Sa Ä�éc (Ä�ồng Tháp)...Má»—i làng má»™t vẻ, má»™t sản phẩm chân chất má»™c mạc kết tụ từ bàn tay khéo léo, óc sáng tạo và cả tinh hoa đất trá»�i ban cho làng.

Ngày nay làng nghá»� không chỉ là nÆ¡i sản xuất ra sản phẩm cung cấp cho nhu cầu thị trÆ°á»�ng mà còn có má»™t tiá»�m năng du lịch rất lá»›n. Má»™t nÆ¡i hÆ°á»›ng du khách tìm đến khám phá những truyá»�n thống, bản sắc văn hóa và con ngÆ°á»�i của má»™t vùng đất.

Thụy Vũ

Việt Nam là một quốc gia có bề dày lịch sử lâu đời, nếu tính từ thời cổ đại cho đến thời hiện đại thì có thể chia lịch sử Việt Nam thành bốn thời kì lớn với những bước chuyển mình quan trọng trong lịch sử dựng nước và giữ nước.

Lịch sử Việt Nam được bắt đầu từ thời cổ đại - năm 2879 trước Công Nguyên và được chia thành những thời kì chính như sau:

- Thời kì dựng nước: từ năm 2879 đến năm 207 trước Công Nguyên.

- Thời kì Bắc thuộc: từ năm 207 trước Công Nguyên đến năm 906 sau Công Nguyên. Những di tích tiêu biểu trong giai đoạn này có đền Hùng, thành cổ Loa và chùa Trấn Quốc.

- Thời trung cổ - (906 - 1858): đất nước Việt Nam trải qua các thời đại như họ Khúc, nhà Ngô - Đinh - Tiền Lê; nhà Lý, Trần, Hồ, Hậu Lê, nhà Mạc - Nam Bắc triều, Đại Việt thời kì phân liệt Trịnh - Nguyễn, nhà Tây Sơn và cuối cùng là nhà Nguyễn. Giai đoạn lịch sử này đã để lại rất nhiều những di tích tiêu biểu như hệ thống các chùa ở miền Bắc gồm chùa Hương Tích, chùa Một Cột, chùa Phổ Minh...và điển hình nhất là hệ thống thành quách, cung điện và lăng tẩm ở thành phố Huế được xây dựng dưới triều Nguyễn.

- Lịch sử dân tộc Việt Nam trong hai thời kì cận đại (1858 - 1945) và cận hiện đại (1945 - 1975) là lịch sử của những năm chiến tranh cách mạng chống lại sự xâm lược và đô hộ của đế quốc Pháp và đế quốc Mỹ, nhằm hoàn thành sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.

- Từ năm 1975 đến nay, lịch sử Việt Nam lại bước sang một thời kì mới, thời kì xây dựng đất nước theo con đường xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản Việt Nam, lấy chủ nghĩa Mác Lenin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng để xây dựng đất nước Việt Nam ngày một giàu đẹp hơn.

Theo Từ Ä‘iển Hán Việt của Nguyá»…n Văn Khôn, phong tục là "thói quen chung của số Ä‘ông ngÆ°á»�i từ lâu Ä‘á»�i Ä‘úc thành khuôn khổ nhất định". Ná»™i dung phong tục bao hàm má»�i mặt trong sinh hoạt xã há»™i và Ä‘á»�i sống.

Phong tục chúc tết đầu năm trong gia Ä‘ình Việt Nam

Việt Nam là má»™t quốc gia Ä‘a tá»™c vá»›i ná»�n văn hóa đậm Ä‘à bản sắc dân tá»™c. Trong ná»�n văn hóa truyá»�n thống ấy, có những tục lệ, thói quen được thể hiện rõ nét trong Ä‘á»�i sống của các cá»™ng đồng cÆ° dân, tạo nên má»™t hệ thống những phong tục - tập quán lâu Ä‘á»�i và riêng có. Theo Từ Ä‘iển Hán Việt của Nguyá»…n Văn Khôn, phong tục là "thói quen chung của số Ä‘ông ngÆ°á»�i từ lâu Ä‘á»�i Ä‘úc thành khuôn khổ nhất định". Ná»™i dung phong tục bao hàm má»�i mặt trong sinh hoạt xã há»™i và Ä‘á»�i sống. Má»—i nÆ°á»›c lại có những phong tục riêng, và trong má»—i nÆ°á»›c, ở má»—i địa phÆ°Æ¡ng lại có những phong tục riêng có. Chính vì thế, phong tục Ä‘ã trở thành luật tục, ăn sâu và bén rá»… trong nhân dân. Trong truyá»�n thống văn hoá của dân tá»™c ta, có nhiá»�u thuần phong mỹ tục vá»� đạo lý làm ngÆ°á»�i và những ká»· cÆ°Æ¡ng trong xã há»™i.

Theo dòng thá»�i gian, những phong tục cÅ©ng có những biến đổi nhất định của nó cho phù hợp vá»›i cuá»™c sống hiện đại. Thế nhÆ°ng, việc tìm hiểu những phong tục, nếp sống Việt Nam vẫn luôn là Ä‘iá»�u cần thiết.

Thanh Nguyên (Tổng hợp)

Văn hóa là má»™t phạm trù lá»›n đại diện cho cả hai khía cạnh vật chất và cả tinh thần của má»™t vùng đất, má»™t dân tá»™c. Có thể nói văn hóa Việt Nam là má»™t pha trá»™n đặc biệt giữa những văn hóa cổ xÆ°a cùng vá»›i văn hóa bản xứ của ngÆ°á»�i Việt, ngoài ảnh hưởng lá»›n nhất của Trung Hoa, bên cạnh Ä‘ó là cÅ©ng có má»™t phần không nhá»� của văn hóa Ấn Ä�á»™, Chiêm Thành và sau này ảnh hưởng lá»›n của văn hóa phÆ°Æ¡ng Tây nhÆ° Pháp, Mỹ. NhÆ°ng đấy không phải là má»™t sá»± đồng hóa hòa toàn mà má»™t sá»± tiếp biến có chá»�n lá»�c.

Ai cÅ©ng biết cá»™ng đồng dân Việt sống theo làng, bản. Má»—i má»™t làng có Ä‘ình làng riêng, má»—i má»™t bản có nhà rông hay gÆ°Æ¡i là nÆ¡i tụ há»�p, sinh hoạt chung, nÆ¡i thá»� cúng chung má»™t vị có công vá»›i dân làng và diá»…n ra những lá»… há»™i quan trá»�ng của làng. CÅ©ng chính từ những đặc trÆ°ng này mà văn hóa truyá»�n thống Việt Nam chuyển tiếp từ thế hệ này sang thế hệ khác, từ cha ông sang con cháu không há»� mai má»™t vá»›i thá»�i gian.

Trải dài từ Bắc đến Nam, con ngÆ°á»�i Việt Nam ở má»—i vùng đất có cách ứng xá»­ vá»›i môi trÆ°á»�ng thiên nhiên theo cách riêng của mình, há»� chịu sá»± chi phối của nhiá»�u Ä‘iá»�u kiện tá»± nhiên khác nhau nên tính cách, lối sinh hoạt cÅ©ng khác nhau nhÆ°ng tụ chung lại đấy là những nét uyển chuyển hài hòa vá»›i thiên nhiên mà ở đấy ta có thể khám phá Ä‘âu là nét riêng của má»—i vùng, má»—i dân tá»™c. NhÆ°ng không vì thế mà những nét riêng ấy rá»�i rạc nhau mà trái lại nó kết hợp hài hòa cùng tạo nên má»™t ná»�n văn hóa Việt Nam đầy bản sắc, giàu truyá»�n thống khiến du khách má»™t lần đặt chân đến không khá»�i thích thú xen lẫn ngạc nhiên.

Thụy Vũ